Awtor barada
Doktor Liu Wei, Ruifengyuan Daşyň gözleg we barlag müdiri
Daş öndürmek tehnologiýasy boýunça hünärleşen material ylymlary boýunça doktorlyk derejesi. 180+ binagärlik taslamalary üçin däp bolan oýma we CNC awtomatlaşdyrmasyny birleşdirýän gibrid önümçilik iş akymlaryny işläp düzdi. Daş işlemede gurallaryň aşynma nusgalary boýunça ylmy işleri Materiallary işläp düzmek tehnologiýasy žurnalynda çap etdi.
TL;DR Esasy Maglumatlar
- Muzeý daşlary üçin ulanylýan enjamlar estetiki bitewiligi saklamak bilen birlikde ýyllyk millionlarça myhmana çydamly bolmak üçin ajaýyp berkligi talap edýär.
- Muzeýler üçin daş saýlamak tebigaty goramak talaplaryny binagärlik garaýşy bilen deňleşdirmelidir
- Pol, diwar we sergi ýüzleriniň her biri daşyň aýratyn häsiýetlerini we öndüriş usullaryny talap edýär
- Muzeý gurşawlarynda daş ideg etmek boýunça abatlaýyş protokollary täjirçilik ýa-da ýaşaýyş jaýlarynda daş ideg etmekden düýpli tapawutlanýar
Muzeý daşynyň ulanylyşy: Çydamlylygyň we sungatyň ajaýyp utgaşmasy
Muzeýler täjirçilik arhitekturasynda tebigy daş üçin iň talapkär gurşawlaryň birini döredýär. Bu edaralar her ýyl ýüz müňlerçeden millionlarça myhmany kabul etmeli, şol bir wagtyň özünde arassa görnüşini saklamaly we gymmatly kolleksiýalary goramaly. Muzeý gurluşygynda ulanylýan daş gapma-garşylykly talaplara laýyk gelmelidir: ol jemgyýetçilik gatnawynyň üznüksiz bolmagy üçin ýeterlik derejede berk bolmaly, şol bir wagtyň özünde gymmatly sungat eserleriniň üstüni ýetirmek üçin ýeterlik derejede kämilleşdirilmelidir. Amerikan muzeýler bileleşiginiň maglumatlaryna görä, iri edaralardaky myhmanlaryň sany her ýyl iki milliondan geçýär, bu bolsa gurluşyk materiallaryna adatdan daşary talaplary döredýär.
Muzeý gurşawy üçin daş saýlamagyň şertleri
Muzeý üçin daş saýlamak, ýol hereketiniň düzgünlerini, daşky gurşawyň gözegçiligini we gorag talaplaryny bahalandyrmakdan başlanýar. Döşeme materiallary köçe aýakgaplaryndan aşynýan aýakgaplaryň täsirine çydamly bolmaly, emma birnäçe aýyň dowamynda aşynma nusgalaryny görkezmemelidir. Getty Goramak Instituty muzeýiň pol materiallarynyň ASTM C241 synagyna laýyklykda iň az 25 mm³ göwrüm ýitgisine çydamlylygyny gazanmagyny maslahat berýär, bu bolsa dykyz granitler we belli bir mermerler tarapyndan üpjün edilýän standartdyr.
Çyglylyk duýgurlygy başga bir möhüm faktordyr. Muzeýler kolleksiýany saklamak üçin otnositel çyglylygy 40% bilen 60% aralygynda saklaýarlar, bu bolsa wagtyň geçmegi bilen daşyň durnuklylygyna täsir edip biler. Käbir hek daşlary we trawertinler ýaly ýokary gözenekli daşlar arassalaýyşdan we atmosferanyň çyglylygyndan çyglylygy özüne çekip, reňkleriň ýa-da effloresensiýanyň döremegine sebäp bolup biler. Pes gözenekli granitler we kwarsitler muzeýiň howa gözegçiligi şertlerinde has uly ölçegli durnuklylygy üpjün edýär.
Köp adamly jemgyýetçilik galereýalary üçin pol daşy
Galereýanyň pollary islendik muzeýde iň köp ulanylýar.Tebigy daş plitasynyň opsiýalarymuzeý pollary üçin estetiki dowamlylyk bilen çalşyryp boljaklygy deňagramlaşdyrmalydyr. Minimal grout çyzyklary bolan uly formatly daş plitalary tomaşaçylaryň ünsüni pol örtügine däl-de, eksponatlara gönükdirýän üznüksiz ýüzleri döredýär. Şeýle-de bolsa, goňşy materiallary bozmazdan aýry-aýry zaýalanan plitalary çalşyrmak mümkinçiligi gurnama meýilnamasynda göz öňünde tutulmalydyr.
Daşyň berkligi aşynma garşylygyna we tehniki hyzmata täsir edýär. 3-4 Mohs berkligi bolan mermer, gurbanlyk mum gatlaklary ýa-da ýygy-ýygydan gaýtadan jylamak bilen goralmasa, wagtyň geçmegi bilen aýaklaryň hereket ediş nusgalaryny görkezer. Mohs 6-7-de ýerleşýän granit, köp gatnawly ýagdaýda ýüzleýişini onlarça ýyllap saklaýar. Londondaky Milli Galereýa we Nýu-Ýorkdaky Metropoliten sungat muzeýi graniti esasy jemgyýetçilik aýlanýan ýerler üçin belläp, mermeri sütün örtügi we diwar bezeg elementleri üçin saklaýar.
Muzeýiň pol daşy üçin sürtülme koeffisiýenti (COF) muzeý estetikasynyň talap edýän jylaňly görnüşini saklamak bilen birlikde elýeterlilik standartlaryna laýyk gelmelidir. Amerikaly Maýyplar baradaky kanun tekiz ýüzler üçin azyndan 0,6 statik COF talap edýär. Syrlanan daş örtükleri medeni edaralar üçin amatly bolan ajaýyp görnüşi saklamak bilen bu derejä ýetýär.
Daş diwar örtükleri we sütun örtükleri
Muzeýlerdäki dik daş ýüzler pol örtüginden tapawutly kynçylyklara duçar bolýar. Diwar örtükleri we sütunlar aşyndyryjy aşynmalara çydamly däl, ýöne muzeýiň binagärlik hekaýasyna laýyk gelmelidir. Doldurylan we jylawlanan ýüzleri bolan trawertin diwar panelleri häzirki zaman sungaty üçin ýyly, teksturaly fon döredýär, jylawlanan mermer sütunlar bolsa nusgawy muzeý binagärliginiň ajaýyplygyny ýatladýar.
Muzeýlerde daş diwar örtükleri ýagtylygyň şöhlelenmesini üns bilen göz öňünde tutmagy talap edýär.Tebigy Daş Institutyjemgyýetçilik ýerlerinde daş ýüzleriniň örtülmegi üçin tehniki görkezmeleri berýär we jylaňlanan ýüzleriň galereýa yşyklandyryş dizaýnyna päsgel berip biljek ýalpyldawuklygy döredýändigini belleýär. Çylaňlanan ýa-da çotgalanan örtükler muzeý interýerlerine duýgy baýlygyny goşup, ýalpyldawuklygy azaldýar.
El işleri bilen ýasalan mermer mozaika panellerimuzeý diwarlary üçin barha köp anyklaşdyrylýar, olar özbaşdak binagärlik sungatynyň eserleri hökmünde hyzmat edýär. Bu mozaika gurnamalary taryhy sahnalary, abstrakt nagyşlary ýa-da edara brendini suratlandyryp, her bir muzeý giňişligi üçin özboluşly özboluşlylyk döredip biler.
Sungat eserleri üçin sergi plintleri we pedestallary
Daşdan ýasalan skrinşot plintleri we postamentleri muzeý galereýalaryndaky heýkelleriň we artefaktlaryň esasy bolup hyzmat edýär. Muzeýler daş plintlerini ulanyp, zatlary iň gowy görme beýikligine galdyrýarlar we şol bir wagtyň özünde skrinşoty berkidýän wizual agramy üpjün edýärler. Skrinşot plintleri üçin material saýlananda, görkezilen zadyň agramy, postament bilen sungat eseriniň wizual gatnaşygy we gurluş durnuklylygynyň talaplary göz öňünde tutulmalydyr.
Muzeý sergisi üçin daş plintler, adatça, görkezilýän sungat eseri bilen wizual taýdan bäsleşmeýän, çişirilen örtükli mermerden ýa-da hek daşyndan ýasalýar. Plintiň ölçegleri muzeý sergisiniň standart beýikliklerine laýyk gelýär, ýokarky ýüzi adatça iň gowy görmek üçin ýerden 40–42 dýuým uzaklykda ýerleşýär. Daş plintler ýertitreme howpy bolan sebitlerde seýsmiki howpsuzlyk talaplaryna laýyk gelmek üçin içki polat armatura bilen dizaýn edilip bilner.
Kabulhana we jemgyýetçilik lobbi ýüzleri
Muzeý foýeleri myhmanlar bilen edaranyň arasyndaky ilkinji aragatnaşyk nokady bolup hyzmat edýär, olaryň hemişelik we medeni ähmiýetini görkezýän daş ýüzleri talap edýär.Suw jetli mermer medalýonlary we gyralarymuzeýleriň girelgelerinde adatça gurnalýar we tutuş edara üçin dizaýn dilini kesgitleýän esasy nokatlary döredýär.
Lobbi daşy, şol sanda duran myhmanlaryň konsentrasiýalaşdyrylan aşynma döredýän nobat zolaklary hem myhmanlaryň iň ýokary konsentrasiýasyna çydamly bolmalydyr. Gurbanlyk mum ulgamlary bolan dykyz granit ýa-da kwarsit lobbiler bu ýokary täsirli zolaklar üçin zerur bolan berkligi üpjün edýär. Bilet kassasynyň we maglumat stolunyň ýüzleri, adatça, goňşy pol örtügi bilen birmeňzeş daşdan ýasalýar we egilmelere we gündelik degmelere çydamly bolmak üçin berkidilen gyralar bilen üpjün edilýär.
Tebigaty goramak üçin amatly önümçilik we gurnama
Muzeýler üçin daş öndürmek geljekki gorag zerurlyklaryny göz öňünde tutmalydyr. Yzyna gaýtaryp bolýan gurnama ulgamlary zeper ýeten daş elementlerini goňşy materiallara täsir etmezden çalşyrmaga mümkinçilik berýär - bu bolsa galereýalary uzak wagtlap ýapyp bilmeýän edaralar üçin möhüm mesele.Daş oýmak boýunça hünärmenlermuzeý taslamalarynyň üstünde işlemek, önümçilik parametrlerini takyk dokumentleşdirmek, zyýan çeken elementleriň ýyllaryň ýa-da onlarça ýylyň soň takyk köpeldilmegine mümkinçilik berýär.
TheGetty Goramak Institutymedeni edaralarda daşlary gorap saklamak boýunça görkezmeleri, şol sanda arassalamak, abatlamak we çalşyrmak boýunça protokollary çap edýär. Bu görkezmeler minimal goşulyşmaga we daşlaryň zaýalanmagyny çaltlaşdyrmaýan gabat gelýän materiallaryň ulanylmagyna ünsi çekýär. Bu protokollara eýermek muzeý daş gurluşlarynyň edaranyň ömrüniň dowamynda hyzmat edip biljekdigini üpjün edýär.
Köp soralýan soraglar
Köp adam gatnawynyň aşagynda muzeý pollary üçin iň gowy daş näme?
Muzeýleriň köp adamly pollary üçin çişirilen örtükli dykyz granit iň amatly saýlawdyr. Granit onlarça ýyllap ýüzüň bitewüligini saklaýan aşynma garşylygyny üpjün edýär, çişirilen örtükler bolsa süýşme garşylyk standartlaryna laýyk gelýär. Gara reňkli granitler köp adam gatnaýan ýerlerde ýeňil daşlara garanyňda has az aşynma alamatlaryny görkezýär.
Daş muzeý pollary galereýanyň işine päsgel bermezden nähili saklanýar?
Muzeý daşlaryny abat saklamak sergileriň tapgyrlary bilen utgaşdyrylan tapgyrlaýyn tertip boýunça amala aşyrylýar. Her gün gurak süpürmek aşyndyryjy tozany aýyrýar. pH-neýtral arassalaýjy bilen hepdede bir gezek çygly süpürmek toplanan hapaçylygy aradan aýyrýar. Her ýyl çuňňur arassalamak we gaýtadan ýapmak işleri köp sanly edaralar üçin, adatça, ýanwardan fewrala çenli, myhmanlaryň az gelýän döwründe geçirilýär.
Daş plintler seýsmiki howpsuzlyk talaplaryna laýyk gelýän görnüşde dizaýn edilip bilnermi?
Daş plintler seýsmiki kadalaryň talaplaryna laýyk gelýän içki polat armaturany we esas berkitme ulgamlaryny öz içine alyp biler. 36 dýuýmdan beýik muzeý sergi plintleri adatça seýsmiki çäklendirme hasaplamalaryny talap edýär. Esasyň aşagyndaky izolýasiýa ulgamlary daş plintleriň seýsmiki wakalar wagtynda görkezilen zatlary agdarmazdan garaşsyz hereket etmegine mümkinçilik berýär.
Daş görnüşi muzeý galereýalarynyň gorag gurşawyna täsir edýärmi?
Daş ýüzleri ýylylygy haýal siňdirip we çykaryp, muzeý galereýalarynda ýylylyk durnuklylygyna goşant goşýar. Şeýle-de bolsa, käbir daş görnüşleri mikroklimat şertlerine täsir edip biler. Gözenekli daşlar çyglylygy siňdirip we ony haýal çykaryp, ýerli çyglylyk üýtgemelerini döredip biler. Çyglylyga duýgur artefaktlary saklaýan jaýlar üçin granit ýaly gözenekli däl materiallar has amatlydyr.
Muzeýiň sungat eserleriniň golaýyndaky daş diwarlary üçin nähili bezeg maslahat berilýär?
Sergi eserleriniň golaýyndaky daş diwarlar üçin çişirilen ýa-da çotka bilen örtülen reňkler has gowy görülýär. Bu reňkler galereýanyň yşyklandyrylmagyna päsgel berip biljek ýalpyldawuklygy azaldýar we sergilenen eserler üçin ünsüňizi gönükdirýän wizual asudalygy üpjün edýär. Jilalanan reňkler sergilenen eserler bilen gönüden-göni goňşy bolmadyk ýerler bilen çäklendirilmelidir.
Muzeý hilli daş pol örtügi, adatça, çalşyrylmazdan öň näçe wagtlap dowam edýär?
Muzeýlerde dogry görkezilen we abat saklanan granit pol örtügi çalşyrylmaly bolana çenli 50–75 ýyllap dowam edip biler. Adam gatnawy az bolan ýerlerde mermer pol örtügi yzygiderli abatlaýyş işleri bilen 25–40 ýyllap dowam edýär. Tehniki aýratynlyklar tapgyrynda daş saýlanmagy hyzmat möhletini gönüden-göni kesgitleýär — diňe estetiki sebäpler üçin saýlanan materiallar köplenç ulag gatnawy maglumatlaryny göz öňünde tutup saýlanan materiallardan has ir çalşyrmagy talap edýär.
Daşarky salgylanmalar: Amerika muzeýleriniň bileleşigi | Getty Goramak Instituty | Tebigy Daş Instituty
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 22-nji iýuny